Veteriner hekimler olarak hepimiz, evcil hayvanının gaitasında solucan bulan panik halindeki evcil hayvan sahibinden gelen acil durum çağrısını almışızdır. Evcil hayvan sahiplerini dehşete düşüren bir faktör olmasına rağmen, son araştırmalar evcil hayvan sahiplerinin çoğunun evcil hayvanlarının parazit korumasına daha önce fark etmiş olabileceğimizden daha az uyduğunu göstermiştir.
Parazitlerin ve vektör kaynaklı hastalıkların artan yaygınlığı göz önüne alındığında, parazit kontrol önerilerine yıl boyunca uyulmasını teşvik etmek her zamankinden daha önemlidir.
Bir veteriner hekim olarak, halk sağlığı için kritik bir kaynaksınız ve yetersiz parazit korumasının risklerini evcil hayvan sahiplerine etkili bir şekilde iletmede önemli bir rol oynuyorsunuz. Yıl boyunca geniş spektrumlu parazit korumasının değerini açıklayarak ve sahiplerin evcil hayvanları için uygun ürünleri seçmelerine yardımcı olarak, evcil hayvanları, bazıları zoonoz olabilen zararlı parazitlerden koruyabilirsiniz.
Geniş spektrumlu parazit koruması nedir?
Companion Animal Parasite Council (CAPC), American Animal Hospital Association (AAHA) ve American Veterinary Medical Association (AVMA) tüm evcil hayvanların geniş spektrumlu parazit kontrolü altında tutulmasını tavsiye etmektedir. Bu, coğrafi konum veya yaşam tarzından bağımsız olarak her evcil hayvanın yıl boyunca kalp kurdu, bağırsak parazitleri, keneler ve pirelere karşı korunması gerektiği anlamına gelir. Oybirliğiyle alınan bu karar, evcil hayvan popülasyonundaki parazitlerin tedavisi ve kontrolünün önemini vurgulamaktadır.
Ancak, veteriner hekimlerin yıl boyu koruma önerilerine rağmen, birçok evcil hayvan sahibi hala geniş spektrumlu parazit korumasının gerçekte ne anlama geldiğini anlamamaktadır. Evcil hayvan sahipleri genellikle kullandıkları ürünlerin endikasyonları konusunda kafa karışıklığı yaşarlar. Örneğin, köpeklerine oral kene ve pire kontrol ürünü veriyor olabilirler ve bunun aynı zamanda iç parazitlere karşı da koruma sağladığını düşünerek evcil hayvanlarının korunmasını eksik bırakabilirler. Bu boşlukları vurgulamak ve evcil hayvan sahibinin mevcut protokolünde yer almayan parazitlerin yaygınlığını tartışmak - eğer bu tür veriler mevcutsa, kendi kliniğinizdeki son pozitif vakaların sayısı da dahil olmak üzere - daha iyi tedavi uyumunu motive etmenin anahtarı olabilir.
Parazit prevalansındaki değişiklikler evcil hayvanları risk altına sokuyor
Önceki tavsiyeler bölgelere göre değişiklik gösterse de, birçok parazitin artık küresel bir endişe kaynağı olduğunu belirtmek önemlidir. Örneğin kalp kurdu hastalığı artık sadece güney Avrupa ülkeleri ve güney Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı değil.
Daha önce kalp kurdu hastalığının nadir görüldüğü bir eyalet olan Colorado'da yapılan yeni bir ABD araştırması, bu eyaletteki kalp kurdu yaygınlığının 2013'ten 2017'ye kadar sadece dört yıl içinde yüzde 67,5 oranında arttığını göstermiştir (1). Bu arada, yapılan bir araştırmaya göre, köpeklerdeki kalp kurdu enfeksiyonları da 2013-2016 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri genelinde yüzde 21,7 oranında artış göstermiştir (2). Bu sonuçlardan, kalp kurdu yaygınlığının tarihsel olarak düşük olduğu düşünülen bölgelerde bile yıl boyunca önlemenin gerekli olduğu açıktır.
Colorado'da yapılan çalışmada bu değişimin nedeni olarak hayvanların barınak ve kurtarıldıkları ortamlarından hareketleri gösterilse de, veteriner hekimler sahipli evcil hayvanlarla seyahat etmenin de giderek yaygınlaştığını unutmamalıdır. 2019 tarihli bir makalede, köpeklerin küresel hareketinin - hem kurtarılan hayvanların hem de evcil hayvanların - Echinococcus, kalp kurdu hastalığı ve kene kaynaklı hastalıklar gibi parazit hastalıklarının dünya çapında yeni coğrafi bölgelere yayılmasını nasıl etkilediği tartışılmaktadır (3).
Artık hastalarımız kendi bölgelerinin dışında yeni ortamlara ve hastalıklara her zamankinden daha fazla maruz kalıyor. Hastalarımız için parazit kontrol protokolleri seçerken, kararlarımızı yönlendirmek için artık yalnızca yerel prevalans verilerine güvenemeyiz. Tüm hastaların yıl boyunca geniş spektrumlu korumaya devam etmesini sağlamak, hastalığın hem yerel bölgenize hem de bölgenizden yayılmasını azaltmaya yardımcı olabilir.
Parazitler ve Zoonoz
Birçok evcil hayvan sahibi zoonotik parazitlerin risklerinden habersizdir ve küçük çocukları veya yaşlıları olan haneler özellikle ilgilidir. CDC, ABD nüfusunun yüzde 5'inin Toxocara ile enfekte olduğunu tahmin etmektedir (4) ve bu durumu ülkedeki ihmal edilen beş parazit enfeksiyonundan biri olarak listelemiştir.
2016'da yayınlanan bir çalışma, kedilerin gaitasında Toxocara yumurtası bırakma olasılığının köpeklere kıyasla iki ila üç kat daha fazla olduğunu ve insanlara bulaşma için önemli bir rezervuar görevi görebileceğini göstermiştir (5). Yazarlar, kedilerin yalnızca avlanma yoluyla daha yüksek enfeksiyon riskine sahip olmadığını, aynı zamanda tarihsel olarak rutin fekal muayeneler, iç parazit tedavileri ve genel olarak önleyici bakım alma olasılıklarının daha düşük olduğunu da belirtmektedir. Bu bulgular, hasta sahiplerinin sadece veteriner kliniğine başvuranlar için değil, evdeki tüm evcil hayvanlar için önleyici bakım konusunda eğitilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Zayıf parazit koruması ile ilişkili zoonotik riske rağmen, veteriner hekimler bir bütün olarak evcil hayvan sahipleriyle parazit kontrol ilaçlarını tartışırken yeterince üzerinde durmuyor olabilir. ABD'deki Pennsylvania Üniversitesi veterinerlik eğitim hastanesinde yapılan retrospektif bir çalışmada, evcil hayvan sahiplerinin yalnızca yüzde 13 ila yüzde 23'ünün tıbbi geçmişin bir parçası olarak parazit koruması kullanımı hakkında sorgulandığı tespit edilmiştir (6). Daha önce parazit öyküsü olanlar gibi daha yüksek riskli hastaların sahiplerinin parazit kontrol ilaçları kullanımları konusunda sorgulanma olasılığı, sağlıklı hayvanları olan evcil hayvan sahiplerinden daha fazla değildi.
Veteriner hekimler, yıl boyunca parazitlerden korunma ihtiyacını daha iyi anlatarak gerçek bir etki yaratmak için birinci sınıf bir konumdadır. Veteriner hastaneleri, tüm veteriner ekibinin evcil hayvan sahipleriyle parazit kontrolünü rahatça tartışmasını sağlayarak ve hayvan sahiplerinin önleyici bakım programını gözden geçirme fırsatlarından yararlanarak tedavi uyumunu büyük ölçüde artırabilir.
Hayvan Sahibi ile İletişim
Veteriner hekimlerin çoğu parazitlerden korunmada yetersiz tedaviye uyum risklerinin zaten farkındadır. O zaman asıl zorluk, bu önerileri, kayıtsız hasta sahibini de harekete geçmeye motive edecek şekilde tartışmaktır.
İlginç bir şekilde, Parasites & Vectors'de yayınlanan 2017 tarihli bir çalışma, incelenen veteriner hekimlerin çoğunluğunun yıl boyunca parazit kontrolü önermesine rağmen, ziyaretten sonra anket yapıldığında müşterilerin yalnızca yüzde 62'sinin bu öneriyi hatırladığını ortaya koymuştur (7). Çalışmanın yazarları, parazit kontrolü için açık ve net bir tavsiyede bulunmanın, tavsiyenin önemini açıklamanın ve ziyaret sırasında yapılan tavsiyelerin yazılı bir özetini sunmanın evcil hayvan sahiplerini iyileştirmeye yardımcı olabileceğini belirtmiştir.
REFERANSLAR:
- Drake, J., Parrish, R.S. Dog importation and changes in heartworm prevalence in Colorado 2013–2017. Parasites Vectors 12, 207 (2019) doi:10.1186/s13071-019-3473-0.
- Drake, Jason & Wiseman, Scott. (2018). Increasing incidence of Dirofilaria immitis in dogs in USA with focus on the southeast region 2013–2016. Parasites & Vectors. 11. 10.1186/s13071-018-2631-0.
- Anderson, Maureen E.C. et al. (2019). Impact of Dog Transport on High-Risk Infectious Diseases. Veterinary Clinics: Small Animal Practice, Volume 49, Issue 4, 615-627.
- Parasites - Toxocariasis (also known as Roundworm Infection). Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved from https://www.cdc.gov/parasites/toxocariasis/epi.html
- Lucio-Forster, Araceli & Mizhquiri Barbecho, Jennifer & Mohammed, Hussni & Kornreich, Bruce & Bowman, Dwight. (2016). Comparison of the prevalence of Toxocara egg shedding by pet cats and dogs in the U.S.A., 2011–2014. Veterinary Parasitology: Regional Studies and Reports. 5. 10.1016/j.vprsr.2016.08.002.
- Gates, Carolyn & Nolan, Thomas. (2009). Factors influencing heartworm, flea, and tick preventative use in patients presenting to a veterinary teaching hospital. Preventive veterinary medicine. 93. 193-200. 10.1016/j.prevetmed.2009.10.012.
- Lavan, R.P., Tunceli, K., Zhang, D. et al. Assessment of dog owner adherence to veterinarians’ flea and tick prevention recommendations in the United States using a cross-sectional survey. Parasites Vectors 10, 284 (2017) doi:10.1186/s13071-017-2217-2.
- Drake, J., Carey, T. Seasonality and changing prevalence of common canine gastrointestinal nematodes in the USA. Parasites Vectors 12, 430 (2019) doi:10.1186/s13071-019-3701-7
- Gates, M.C., & Nolan, T.J. (2009). Endoparasite prevalence and recurrence across different age groups of dogs and cats. Veterinary parasitology, 166 1-2, 153-8.
’Daha fazla bilgi için, Elanco’ya ait olmayan içerikleri inceleyebilirsiniz:
